Ekstremizam odozgo: Vladajuća partija u Srbiji kao glavna antisistemska ekstremistička snaga

Za razliku od većine evropskih zemalja, gde ASE uglavnom nose marginalni pokreti i pojedinci, odnosno partije van vlasti ili najviše kao manjinski partneri, u Srbiji je nosilac ASE upravo vladajuća Srpska napredna stranka (SNS), koja neprekidno vrši vlast trinaest godina. Srpska napredna stranka je došla na vlast uz retoriku demokratije, vladavine prava i EU integracija, što je formalizovano i u njenom Statutu, ali je ubrzo u praksi postala glavni antisistemski akter koji iznutra i odozgo razgrađuje institucije i ustavni poredak Srbije.

Iako se i dalje javno zalaže za principe demokratije i vladavine prava, vladajuća partija u praksi ispoljava sve ključne elemente ASE: (1) delegitimizaciju i marginalizaciju državnih institucija i sistema definisanog Ustavom Srbije, te stvaranje paralelnog, vaninstitucionalnog sistema upravljanja državom i društvom (tzv. „tihi državni udar”) koji potiskuje vladavinu prava i podelu vlasti definisane Ustavom; (2) nacionalističko-autoritarni ideološki okvir „srpskog sveta”, koji homogenizuje društvo i delegitimiše pluralizam, te cilja političkom jedinstvu srpskog naroda pod političkim vođstvom predsednika Srbije, Aleksandra Vučića; (3) legitimizaciju delovanja i nasilnih akata prema neistomišljenicima kroz teorije zavere o „obojenoj revoluciji”, „stranim plaćenicima”, „državnim udarima”, „diverziji” i „terorizmu”; (4) paravojno organizovanje „lojalista” – formacije sa obeležjima tajne i paravojne organizacije, sačinjene od kriminalaca, huligana i ekstremista lojalnih predsedniku Srbije; (5) govor mržnje i sistematsko nasilje vladajuće partije i njenih funkcionera prema neistomišljenicima; uz (6) relativizaciju nasilja prema neistomišljenicima i aboliciju nasilnika kroz pomilovanja. U tekstu se analitički razlažu navedeni obrasci i njihove posledice po demokratski poredak Srbije.