Status prigovorača savesti i dvojnih državljana

Podstaknuti brojnim nedoumicama u tumačenju i primeni odredbi Zakona o Vojsci Jugoslavije kojima se uređuju prava vojnih obveznika sa dvojnim državljanstvom i prava prigovarača savesti, Centar za antiratnu akciju i Centar za civilno-vojne odnose organizovali su okrugli sto „Efekti izmena i dopuna Zakona o Vojsci Jugoslavije“, 12. decembra 2002, u Beogradu. Zbornik radova čine izlaganja učesnika ovog Okruglog stola.

Prvi deo zbornika odnosi se na prava i obaveze dvojnih državljana sa stanovišta vojne obaveze. Posebno je obrađen status onih regruta koji pored jugoslovenskog imaju i strano državljastvo, a služili su vojni rok u inostranstvu i onih koji nisu služili vojni rok, a stalno žive u inostranstvu. Ovaj deo zbornika bavi se i problemima u vezi sa primenom zakonskih odredbi u praksi s kojim se susreću kako dvojni državljani tako i diplomatsko-konzularna predstavništva SRJ (SCG) u inostranstvu. Isto tako, govori se i o problemu diskrecionih ovlašćenja vojnih organa, posebno načelnika GŠ VJ (GŠ VSCG), kao i nedostupnosti građanima svih akata koja regulišu prava i obaveze dvojnih državljana  u vezi sa vojnom obavezom.

Drugi deo zbornika bavi se problematikom ostvarivanja prava na prigovor savesti, kao i pogrešnim poistovećivanjem služenja vojnog roka bez oružja i civilne službe. Naglašena je  potreba za posebnim zakonom koji bi uredio vojnu obavezu građana u celini, kao i zakonom o civilnom služenju, koji će omogućiti civilno služenje u civilnim ustanovama. Takođe, prikazani su i razlozi zbog kojih vojnim obveznicima treba pružiti mogućnost da se na pravo na prigovor savesti mogu pozvati za vreme regrutacije, za vreme služenja vojnog roka, kao i tokom služenja u rezervnom sastavu. Ovaj deo zbornika nudi i komparativni pregled domaćeg zakonodavstva i međunarodnih instrumenata koji regulišu ovu oblast, kao i lična iskustva i konkretne primere onih koji nisu bili u mogućnosti da ostvare pravo na prigovor savesti u SRJ.