Zmaj sleće u Beograd: Pokretači kinesko-srpskog partnerstva

Partnerstvo između Srbije i Kine je proteklih godina podignuto na nivo bez istorijskog presedana. Inicijalni temelj je postavljen 2008. godine kada su se desila dva presudna momenta za Srbiju: nezavisnost Kosova i globalna finansijska kriza. Kina je postala koristan partner za Srbiju pošto je Beograd pokušavao da minimalizuje rizike i zato što je Kina postala korisna poluga uticaja u odnosu na Zapad.

Međutim, ovo partnerstvo je unapređeno kada je Kina postala zainteresovana za Srbiju, jer je pod okriljem “Inicijative pojas i put“ Kina videla Srbiju kao strateški centralnu zemlju na Balkanu, i kao potencijalnu geopolitičku i geoekonomsku kapiju prema Evropskoj uniji (EU). Ova percepcija je bila produkt geografskog položaja Srbije u srcu Balkana i njenog statusa kao kandidata za članstvo u EU. Stoga, Kina veruje da ukoliko ostvari utisak u Srbiji, tako što bi prodrla u zemlju sa svojim industrijskim sektorima, ona može da reprodukuje taj uspeh u širem regionu i potencijalno u EU.

Partnerstvo je na svom istorijskom vrhuncu. Ovo partnerstvo se manifestuje kroz kinesko ekonomsko državništvo, tehnološko partnerstvo, bezbednosno partnerstvo, dok su političke veze dostigle nezapamćene razmere tokom pandemije COVID-19. Međutim, budućnost ovog partnerstva će zavisiti od trajektorije odnosa Kine sa Zapadom. Kina je postala primarni partner Srbije van zapadnog sveta i politički odnosi između dve vlade su intenzivni. Kako odnosi između SAD i Kine postaju rivalski i kako su kineski odnosi sa EU poremećeni, postaće sve teže i sve rizičnije za Beograd da održava svoj odnos sa Pekingom.

Istraživač BCBP-a Vuk Vuksanović izvorno je napisao ovaj tekst na engleskom jeziku za LSE IDEAS, spoljnopolitički istraživački centar Londonske škole ekonomije i političkih nauka (LSE) kao stipendista „Mladena and Dianko Sotirov“ za 2021. godinu. Prevod ove publikacije i preuzimanje dizajna odobreno je od strane LSE IDEAS-a.