EKSTREMIZAM

Antisistemski ekstremizam u Srbiji predstavlja jednu od najozbiljnijih pretnji demokratskom poretku, društvenoj stabilnosti i bezbednosti. Za razliku od evropskog konteksta, ovaj fenomen u Srbiji deluje istovremeno „odozdo” – kroz ekstremno desničarske i antisistemske aktere na društvenim marginama – i „odozgo”, kroz narative, prakse i neformalne strukture povezane sa vladajućom političkom elitom.

Antisistemski ekstremizam (ASE) u Srbiji se širi u uslovima dugotrajnih političkih kriza, nepoverenja u institucije i razočaranja u proces evropskih integracija. Kao i u drugim delovima Evrope, ASE jača u periodima društvene nestabilnosti koji razotkrivaju slabosti demokratskog upravljanja. U Srbiji su autoritarne tendencije, kontrola medija i rasprostranjeni narativi zavere dodatno podstakli skepticizam prema institucijama i „globalnim elitama”.

U poslednjoj deceniji u evropskim državama beleži se porast antisistemskog ekstremizma (ASE) koji dovodi u pitanje savremeni demokratski poredak i kao „rešenje” za višestruke, uzastopne krize nudi autoritarne obrasce upravljanja.

Analiza devet ekstremno desničarskih Telegram kanala iz Srbije, sprovedena tokom juna i jula 2025. godine, pokazuje da ovi akteri, iako brojčano ograničeni, imaju značajan uticaj na širenje nacionalističkih, proruskih i antisistemskih narativa.

Savremeno informaciono okruženje redefinisalo je ekosistem ekstremističkih grupa, preusmeravajući ih u velikoj meri na online angažman. Za razliku od offline pokreta iz prethodnih decenija, savremeni ekstremisti su neretko radikalizovani putem interneta kroz različite forume, alternativne tehnološke platforme i aplikacije za šifrovanu razmenu poruka.

Anti-sistemski ekstremizam (eng. anti-establishment extremism - AEE) sve više privlači pažnju javnosti i stručnjaka za terorizam i ekstremizam.

Na području bivše Jugoslavije, prošlost ostaje jedna od najspornijih tema više od 20 godina godina nakon završetka sukoba. Pitanje kako se suočiti sa zločinima i kršenjima ljudskih prava iz prošlosti otvara širok spektar pravnih, političkih i psiholoških pitanja.

Koji su faktori radikalizacije, a koji otpornosti na nasilni ekstremizam u Sandžaku, čitajte u novoj BCBP studiji.

U novoj BCBP studiji analizirali smo ko su glavni akteri koji stvaraju I šire antimigrantske narative, koji su glavni antimigrantski narativi i poruke, kao i koje mehanizme i kanale za privlačenje pažnje i širenje uticaja na širu publiku upotrebljavaju ekstremni desničari.