Zašto suđenja dugo traju: perspektiva iz Knjaževca

Odgovori na pitanja građana o trajanju i toku suđenja, kao i radu suda u Knjaževcu bili su u fokusu tematskih otvorenih vrata održanih 7. oktobra 2019. u Osnovnom sudu u Knjaževcu.

Istraživač BCBP i moderator skupa Saša Đorđević  podelio je sa učesnicima rezultate istraživanja iz 2014. godine u kome su sudije, tužioci i advokati odgovorili na pitanje zašto suđenja dugo traju.

Slobodan Stamenković, sudija Osnovnog suda u Knjaževcu, naveo je da na dužinu trajanja postupka utiče mnoštvo faktora poput vrste spora, složenosti postupka, broja stranaka u sporu, tužbenog zahteva, izvođenja dokaza, ali i saradnje sa drugim relevantnim državnim organima poput policije i Pošte. Stamenković je skrenuo pažnju da nove sudije često dobijaju stotine predmeta u prvim danima otkako počnu da rade, a da Visoki savet sudstva ne popunjava automatski upražnjena mesta.

Nedovoljan broj sudija država uvek pravda nedostatkom novčanih sredstava za plate sudijama, ali često plaća visoke naknade kada izgubi sporove o povredi prava na suđenje u razumnom roku, Stamenković je istakao. Zaključio je da taj novac može da se iskoristiti za zapošljavanje novih sudija koje bi se sistemski bavile smanjivanjem broja starih predmeta.

Goran Sandić iz Beogradskog centra za ljudska prava je približio ulogu organizacija civilnog društva za zaštitu prava građana. Izdvojio je dva oblika pomoći koje organizacije civilnog društva preduzimaju: besplatnu pravnu pomoć i istraživački rad. Besplatna pravna pomoć je od velikog značaja za građane koji ne poznaju ili nedovoljno poznaju svoja prava i treba im profesionalna pomoć. Kroz istraživanja, organizacije civilnog društva analiziraju rad pravosuđa i upućuju preporuke za efikasniju zaštitu prava građana, naglasio je Sandić. 

Mirjana Pavlović, vršilac funkcije predsednika Osnovnog suda u Knjaževcu, osvrnula se na dugu tradiciju suda u Knjaževcu, koja datira od 1808. godine. Pavlović je naglasila da je u vremenu postojanja opštinskog suda on imao 9 sudija i preko 50 zaposlenih u sudskom osoblju, ali je broj sudija i sudskog osoblja prethodnih godina drastično smanjen. Istovremeno, broj predmeta je ostao isti, ili se čak i povećavao. 

I pored nedovoljnog broja sudija i sudskog osoblja, sud u Knjaževcu postiže odlične rezultate, zbog čega je u oktobru 2018. godine dobio priznanje od strane Vrhovnog kasacionog suda za doprinos unapređenju efikasnosti i kvaliteta sudskog sistema Republike Srbije. Pavlović je istakla da svakog četvrtka prima stranke, a pored toga postoje i oglasna tabla kao i Internet prezentacija suda. Na kraju, sudija Pavlović je pozvala građane i ostale sudije da češće koriste medijaciju za rešavanje sporova.